Gazetecilerden Sanatçı Hakları İçin Yasa Çağrıs "Sanat Anayasada Var, Hayatta Yok!"
Gazeteciler Sosyal Sorumluluk Projeleri Derneği, sanatçının sosyal güvencesizliği ve hukuki belirsizlik içinde bırakılmasına karşı kapsamlı bir yasa çağrısı yaptı.
22 Ocak 2026 - 17:16 - Güncelleme: 22 Ocak 2026 - 17:55
Gazeteciler Sosyal Sorumluluk Projeleri Derneği, sanatçının sosyal güvencesizliği ve hukuki belirsizlik içinde bırakılmasına karşı kapsamlı bir yasa çağrısı yaptı.
Dernek tarafından yapılan açıklamada, sanatın yalnızca estetik bir üretim değil; bir milletin hafızası, vicdanı ve toplumsal sesi olduğu vurgulandı. Sanatçının ise yalnızca üretici değil, çağının tanığı ve toplumun geleceğini inşa eden bir özne olduğu ifade edildi.
Açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 64. maddesinin devlete sanatçıyı koruma yükümlülüğü getirdiği hatırlatılarak, uygulamada bu yükümlülüğün karşılık bulmadığına dikkat çekildi.
Pandemi sürecinde binlerce sanatçının sahnesiz, desteksiz ve güvencesiz bırakıldığına vurgu yapan dernek, yaşananların yalnızca ekonomik değil, kültürel bir insan hakları sorunu olduğunu belirtti.
Dernek açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Sanat özgür olursa toplum özgürleşir.
Sanatçı güçlü olursa milletin sesi susmaz.
Gazeteciler olarak sanatçının yanında durmak bizim toplumsal sorumluluğumuzdur.”
Bu kapsamda hazırlanan “64. Maddeye Dayalı Sanatçı Hakları Yasa Tasarısı”, sanatçının kimliğini, sosyal güvencesini, üretim hakkını ve mesleki sürdürülebilirliğini güvence altına almayı hedefliyor.
Tasarı; sanat örgütlerine, yerel yönetimlere, milletvekillerine, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ve kamuoyuna açık bir çağrı niteliği taşıyor.
Derneğin ortak sloganı ise net:
“Sanat Anayasada Var, Hayatta Yok!”
“Sanatçının sesi susturulursa, toplumun vicdanı susar.”
Hazırlanan yasa tasarısının tam metni kamuoyunun incelemesi için haber ekinde paylaşıldı
EK
64. Maddeye Dayalı Sanatçı Hakları Kanun Teklifi Taslağı
Hazırlayan:Gazeteciler Sosyal Sorumluluk Projeleri Derneği
BİRİNCİ BÖLÜM
TANIM VE KAPSAM**Madde 1 – Amaç
Bu Kanunun amacı; sanatçının tanımını yapmak, çalışma koşullarını düzenlemek, sosyal güvencesini sağlamak ve devletin sanata ilişkin sorumluluklarını hukuki güvence altına almaktır.Madde 2 – Sanatçı Tanımı
Sanatçı; toplumsal ve bireysel ifade araçlarını kullanarak kültürel, estetik veya düşünsel üretim yapan, mesleki yeterliliği portföy, eser, belge veya meslek kuruluşu onayıyla doğrulanmış kişidir.Madde 3 – Kapsam
Bu Kanun; sahne sanatları, müzik, sinema, edebiyat, görsel sanatlar, geleneksel sanatlar, dijital sanatlar ve benzeri tüm sanat disiplinlerinde faaliyet gösteren gerçek kişileri kapsar.İKİNCİ BÖLÜM
SOSYAL GÜVENCE VE HAKLARMadde 4 – Zorunlu Sigorta ve Sağlık Güvencesi
Sanatçılar zorunlu sosyal güvenlik kapsamına alınır. Geliri yetersiz olan sanatçılar için primlerin bir bölümü devlet tarafından desteklenir.Madde 5 – Emeklilik Hakkı
Sanatçılara mesleklerinin düzensiz gelir yapısı gözetilerek özel emeklilik statüsü tanınır. Prim gün sayısı ve yaş şartlarında esneklik sağlanır.Madde 6 – Sanatçı Kimlik Belgesi
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili meslek kuruluşlarının ortak onayıyla “Sanatçı Kimlik Kartı” düzenlenir. Bu belge sosyal haklardan yararlanmanın temel dayanağıdır.ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
EKONOMİK VE MESLEKİ DESTEKLERMadde 7 – Sanatçı Destek Fonu
Devlet bütçesi ve özel kaynaklarla “Sanatçı Destek Fonu” kurulur. Fon; üretim, turne, sergi, yayın, dijital üretim ve proje desteklerini kapsar.Madde 8 – Telif Hakları ve Dijital Takip
Sanatçıların telif hakları etkin biçimde korunur. Telif gelirlerinin izlenmesi ve şeffaf dağıtımı için ulusal dijital takip sistemi kurulur.Madde 9 – Kamusal Alanlarda Sanat
Belediyeler ve kamu kurumları, bütçelerinin belirli bir oranını sanat hizmeti alımına ayırmakla yükümlüdür.DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KURUMSAL YAPI VE KOORDİNASYONMadde 10 – Sanat ve Sanatçı Meclisi
Sanatçı temsilcilerinden oluşan danışma organı kurulur. Politika üretir, uygulamaları izler ve raporlar.Madde 11 – Yerel Sanat Kurulları
Büyükşehir ve il belediyelerinde yerel sanat kurulları oluşturulur. Desteklerin adil dağılımı sağlanır.BEŞİNCİ BÖLÜM
DENETİM, UYUŞMAZLIK VE YAPTIRIM**Madde 12 – Denetim
Bu Kanunun uygulanması Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Sayıştay tarafından denetlenir.Madde 13 – Sanatçı Hakem Kurulu
Sanatçı ile kamu veya özel sektör arasındaki uyuşmazlıklar için Hakem Kurulu oluşturulur.Madde 14 – Yaptırımlar
Yükümlülüklere uymayan kamu ve özel kuruluşlara idari yaptırım uygulanır. Hak ihlalleri tazminat konusu sayılır.
FACEBOOK YORUMLAR