DÖNGÜSEL EKONOMİ İÇİN NANO TEKNOLOJİK ÜRÜN GELİŞTİRİLECEK

Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (SUNUM) liderliğinde, TÜBİTAK 1004 destekli LignoNANO Platformu ile sürdürülebilir döngüsel ekonomi için katma değerli ileri nanoteknolojik malzemeler ve sistemler geliştirilmesi hedefleniyor.

Türkiye’nin önde gelen rekabet öncesi platformlarından biri olan LignoNANO kapsamında; 4 yılda toplam 29 son ürün, 28 yan ürün ve 29 ara ürününçıkması hedefleniyor. Platform, 2'si danışman-hizmet tedarikçisi olmak üzere 4 kamu araştırma merkezi, 4’ü danışman-hizmet tedarikçisi olmak üzere 20 özel sektör kuruluşu ve 5 üniversite olmak üzere toplam 29 kurum-kuruluş ile 150’ye yakın araştırmacıdan oluşuyor. Araştırmacılar, LignoNANO’nun “ölçeklendirilebilir çıktılara yönelik, yenilenebilir hammadde kaynaklarına dayalı, çevresel etkileri en aza indirilmiş, yenilikçi teknolojiler ve katma değerli işlevsel ileri nano malzemeler geliştirme” vizyonuyla çalışmalar yürütüyor.

LignoNANO Platformu, geliştirdiği yenilikçi çözümleri bilimsel araştırma aşamasından prototip geliştirme seviyesine taşıyarak olgunlaştırmayı hedeflerken, bu çıktıları prototip sonrası ticarileştirme aşamasına ulaştırmak için de çalışmalarını sürdürüyor. Platform, bu doğrultuda akademik ve sanayi paydaşlarıyla kurduğu iş birliklerini, devam projeleri ve ticarileştirme odaklı sözleşmeli iş birliği modelleri ile güçlendirmeyi amaçlıyor.

6 tema ve 11 projeden oluşuyor

Toplam bütçesi 56,9 milyon TL olan LignoNANO’da, 21,3 milyon TL bütçeli araştırma programı, SUNUM tarafından yürütülüyor. LignoNANO Platformu 6 tema ve 11 projeden oluşuyor.Platformda SUNUM araştırmacıları, sürdürülebilir tarıma yönelik akıllı karar destek ve takip sistemleri, mikro/nanoyapılar ve nanoformülasyonlar ile kontrollü besin salımı ve takibi, akıllı gübre gibi konularda çalışmalar gerçekleştiriyor. Sabancı Üniversitesi'nden araştırmacılar ise 8,5 milyon TL bütçeli araştırma programında, lignin bazlı biyokompozit cerrahi yamalar, etken maddeler ve formulasyonlar geliştirilmesi konusunda çalışmalar yürütüyor. Platformda ayrıca; lignoselülozik biyokütleden katma değerli işlevsel malzemelerin geliştirilmesi, sürdürülebilir hammaddelerden yüksek katma değerli iletken ve kalkanlayıcı malzemeler geliştirilmesi, sürdürülebilir tarıma yönelik sensör ve kontrollü salım sistemleri geliştirilmesi ile lignoselülozik atıklardan etkinliği arttırılmış sürdürülebilir malzemelerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştiriliyor. Platformda Koruma Klor, Karel Kalıp, TÜBİTAK MAM ve Marmara Üniversitesi de birer araştırma programı ile yer alıyor.

Açık inovasyon yaklaşımını benimseyen LignoNANO, yalnızca mevcut paydaşlarıyla sınırlı kalmayıp platform dışından katılımlara da imkân tanıyor. Bu kapsamda, 2026 yılı Haziran ayında düzenlenmesi planlanan çalıştay ile geliştirilen ürünlerin ve oluşturulan teknoloji yol haritasının geniş bir kitleye tanıtılması hedefleniyor. Söz konusu etkinliğin, yeni iş birliklerinin kurulmasına zemin hazırlaması ve teknoloji tabanlı değer zincirinin güçlendirilmesine katkı sunması bekleniyor.

Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (SUNUM) Hakkında

Sabancı Üniversitesi Nanoteknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (SUNUM), TC Kalkınma Bakanlığı ve Sabancı Vakfı tarafından 2010 yılında kurulmuş ve 2017 yılından bu yana 6550 sayılı kanun kapsamındaki faaliyetlerini sürdürmekte olan bir Ulusal Araştırma Altyapısıdır. SUNUM, nanomalzemeler ve nanoyapıların tasarımı, sentez ve karakterizasyonu ile nanoyapılardan geliştirilen mikro-nano sistemlerin tasarım ve üretimi gibi konulardaki yetkinliği ile farklı sektörlere değişik disiplinlerde hizmet verebilen bir alt yapıya sahiptir. SUNUM, Aralık 2022'de ikinci 5 yıllık yeterlilik almaya hak kazanmıştır.

Türkiye’de ve dünyada ender teknolojiye sahip pek çok gelişmiş ekipmanı bünyesinde bulunduran SUNUM laboratuvarları, atomik çözünürlükte görüntüleme, farklı hücreler için hızlı gen dizilimi, yalnızca birkaç atom kalınlığındaki metallerin çok katmanlı olarak biriktirilmesi ve dielektrik uygulamalar gibi farklı konularda araştırma olanağı sunuyor ve hizmet veriyor. 2023 yılı itibariyle 300 kadarı ulusal, 100 kadarı uluslararası olmak üzere 400'e yakın kurumla iş birliği yapan SUNUM, tıp alanından kimyaya, ilaçtan enerjiye, kozmetikten otomotive, enerjiden tarıma, gıdadan çevreye uzanan uygulama alanlarında araştırma geliştirme çalışmaları gerçekleştiriyor. SUNUM iki farklı TÜBİTAK 1004 Platformu’nda (NANOSIS-Tümleşik, Ölçeklenebilir, İşlevsel Nanoyapılar ve Sistemler, LignoNANO- Sürdürülebilir Döngüsel Ekonomi için Katma Değerli İleri Nanoteknolojik Malzemeler ve Sistemler) yürütücü kuruluş, üç farklı 1004 Platformu’nda da ortak olarak yer alıyor ve Marie Sklodowska-Curie – COFUND kapsamında NANOBIO4CAN-Kanserde Yenilikçi Terapötik Yaklaşımlar için Nano-Biyoteknolojiler Projesi'nin koordinatürlüğünü yürütüyor. SUNUM koordinatörlüğünde, Ufuk Avrupa Programı Teaming çağrısı kapsamında desteklenen “Teaming for Capacity Development and Synergies in Micro-Nanofabrication and Flexible Electronics for Widespread Impact-TeamNANO” başlıklı proje Ülkemiz tarihinde Avrupa Birliği Komisyonu değerlendirmesiyle tek kuruma verilen en yüksek bütçeli proje olma özelliğini taşıyor. 6 yıl sürecek olan ve SUNUM’un temiz oda cihaz altyapısını ve teknik kabiliyetlerini, uluslararası iş birliği ile geliştirmeyi amaçlayan TEAM-NANO, 9 milyon Euro’luk AB bütçesi ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı eş finansmanıyla yürütülüyor.

SUNUM nanoteknoloji alanında, evrensel geçerliliği ve sosyo-ekonomik katma değeri olan ürünler ve hizmetler oluşturmak için çok disiplinli/disiplinlerarası verimli ve etkin araştırma ve geliştirme çalışmaları yaparak, yetkin insan kaynağı, bilgi, teknoloji, fikri mülkiyet, ayrı ya da ortak yeni altyapılar ve gerektiğinde bunların yaygınlaştırılması için girişimci firmalar oluşturuyor. Uzun vadeli işbirlikleri ile paydaş sanayi ve akademik araştırma kuruluşlarının öz yetkinliklerini öne çıkartan ve gelişmelerine katkıda bulunan SUNUM, tüm paydaşlara açık, sürekli gelişen, sürdürülebilir, küresel anlamda da örnek ve lider bir Mükemmeliyet Merkezi olmak için çalışmalar yürütüyor.