“Sorun anayasa değil, anayasanın uygulanmaması.”

“Sorun Metinde Değil, Uygulamada”

Rapora göre Türkiye’de yaşanan adaletsizlik ve hukuksuzluk krizinin kaynağı, yürürlükteki anayasal çerçeve değil; temel hak ve özgürlüklerin fiilen işletilmemesi ve yargıya yönelik siyasi müdahaleler.

Bu yaklaşım, yeni anayasa çağrılarına karşı şu argümanı kuruyor:

Mevcut anayasa uygulanmadan yeni metin yazmak, sorunu çözmez.

 Yeni Anayasa İçin Ön Koşul: Hukukun İşlemesi

Rapor, ifade özgürlüğünün sınırlı olduğu ve yargı bağımsızlığının tartışmalı olduğu bir ortamda anayasa yapım sürecinin meşruiyet kazanamayacağını savunuyor.

Buradaki siyasi mesaj açık:

• Önce hukuk devleti işler hale gelmeli.

• Yargı üzerindeki siyasi baskılar kaldırılmalı.

• Mevcut anayasal düzen fiilen uygulanmalı.

Aksi halde yeni anayasa sürecinin demokratik olmayacağı iddia ediliyor.

 Çözüm Süreçleri ve Toplumsal Meşruiyet

Rapor, güvenlik ve terör meselesine ilişkin olarak yalnızca devlet ile silahlı yapılar arasındaki görüşmelerin kalıcı çözüm üretmeyeceğini belirtiyor.

Vurgulanan nokta şu:

• Çözüm, halkın güvenini artıracak demokratik adımlarla mümkün.

• Toplumsal destek olmadan masa başı görüşmeler sürdürülebilir değil.

Bu, geçmiş çözüm süreçlerine dolaylı bir referans olarak okunabilir.

 Lozan ve Kurucu Değerler

Metin, Lozan Antlaşması’nı açık biçimde “ulusal egemenliğin temel taşı” olarak konumlandırıyor.

Atatürk devrimleri ve Altı Ok ilkeleri ise özgürlükçü cumhuriyetin düşünsel zemini olarak sunuluyor.

Bu bölüm, özellikle “kurucu değerler” tartışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde, partinin ideolojik pozisyonunu netleştirme amacı taşıyor.

 Türk Milleti Tanımı

Raporda “Atatürk milliyetçiliği” yurttaşlık bağı üzerinden tanımlanıyor.

Bu yaklaşım:

• Etnik değil, anayasal vatandaşlık temelli bir millet tanımı yapıyor.

• Eşit yurttaşlık vurgusunu ön plana çıkarıyor.

Burada verilen mesaj, kimlik temelli tartışmalarda Cumhuriyet’in kurucu çerçevesine dönme çağrısı olarak okunabilir.

Genel Değerlendirme

53 sayfalık metin yeni bir anayasa taslağı sunmuyor.
Daha çok şu tezi işliyor:

“Mevcut anayasa uygulanmadan, demokratik ortam sağlanmadan yeni anayasa tartışması sağlıklı değildir.”

Öne çıkan başlıklar:

• Hukuk devleti

• Yargı bağımsızlığı

• İfade özgürlüğü

• Eşit yurttaşlık

• Lozan ve kurucu değerlerin korunması

Rapor, anayasal ilk dört maddeye ve başlangıç hükümlerine bağlılık mesajı verirken; uygulamadaki sorunları siyasi iktidarın pratiğine bağlayan bir çerçeve kuruyo