2026'DA MODA ARTIK SEZONSUZ
Moda dünyası yüzyıllardır aynı ritimle ilerledi: İlkbahar–Yaz, Sonbahar–Kış. Sezonlar yalnızca koleksiyonları değil; üretimi, pazarlamayı ve tüketim alışkanlıklarını da belirledi. Ancak yeni yılla beraber bu yerleşik düzen kökten değişiyor. Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı moda dünyasına ilişkin önemli tüyolarda bulundu.
24 Ocak 2026 - 17:20
Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı, yapay zekânın moda sistemini sezonsuzluğa doğru zorunlu bir dönüşüme soktuğunu vurgulayarak, “Yapay zekâ artık yalnızca trend tahmin eden bir araç değil. Tasarımın karar mekanizmasına doğrudan dahil olan bir sistemden söz ediyoruz.
Veri, Tasarımın Yeni Hammaddesi
Kullanıcı davranışları, satın alma geçmişleri, iade oranları, coğrafi tercihler ve hatta ruh hali verileri. Bugün tasarım sürecini besleyen en güçlü kaynak artık veri. Bu da sezon kavramını işlevsiz hale getiriyor. Çünkü veri beklemiyor. Talep oluştuğu anda üretim istiyor. Yapay zekâ destekli sistemler koleksiyonları aylar öncesinden planlamak yerine, anlık ihtiyaçlara göre şekillendiriyor. Böylece “koleksiyon” kavramı yerini, sürekli güncellenen dinamik tasarımlara bırakıyor.” dedi.
Üretimde Radikal Değişim Kapıda
Saygılı, şöyle devam etti: “Bu dönüşüm, üretim süreçlerini de derinden etkileyecek. Yüksek adetli üretim anlayışı yerini, az adet–çok model esaslı esnek sistemlere bırakıyor. Ancak bu noktada kritik bir soru ortaya çıkıyor:
Her fabrika, her atölye bu çeşitliliğe ve hıza uyum sağlayabilecek mi? Sezonsuzluk yalnızca hızla ilgili değil; aynı zamanda sürdürülebilirlikle doğrudan ilişkili. Fazla üretim, stok yükü ve atık sorunu, geleneksel sezon sisteminin en büyük yan etkileriydi.”
Doç. Dr. Saygılı’ya göre, yapay zekâ, talep kadar üretim yapmayı mümkün kılarak aşırı üretim ve tüketimden beslenen bu kısır döngüyü kırma potansiyeline sahip. Ancak bu potansiyel, yalnızca teknolojinin kendisiyle değil, onu nasıl ve kimlerin yönlendirdiğiyle anlam kazanır. Yapay zekânın üretim süreçlerine giderek daha fazla entegre olduğu bu dönüşümde, en kritik soru giderek daha net hâle geliyor; direksiyon kimde?
Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı Hakkında: 2012 yılında Gazi Üniversitesi'nde doktorasını
tamamladı. Pek çok devlet ve vakıf üniversitesinde çalıştı. 2001 yılında koleksiyon tasarımcısı olarak
başladığı moda sektöründe, yüksek lisans ve doktora tezlerinin ardından moda sektörünü ve moda
eğitimini birleştirici projeler yürütmektedir. Yeni çıkan kitabı “Zamansız Giysiler, Yavaş Moda – Tarzın
‘Sen’ Hali” ile her an, her zaman zamansız giysilerle nasıl şıklık yaratılabileceğini keyifli bir anlatımla,
hikâyeleştirerek kaleme almıştır. İlk kitabı olan “Erkekler İçin Stil ve İmaj” kitabında ise, daha çok erkek
okuyucuya hitap edecek şekilde, daha az ve öz anlatımla erkeklerin her alanda nasıl daha şık
olabileceklerini yazmıştır. Yazmış olduğu pek çok akademik makale ve bildiri ile, 22 yıllık akademik
kariyerinde modanın akademik alanına da pek çok katkıda bulunmaktadır.
Stilim isimli yeni yapay zekâ uygulaması ile de herkesin “Bugün ne giysem?” derdini sonlandıracak bir
çözüm geliştirmiştir. Kullanıcıların hayatlarını kolaylaştıracak, günlerine en az yarım saat daha zaman
kazandırırken şık görünmelerini sağlayacak olan uygulama, 20 Mayıs 2025 tarihi itibarıyla kullanıma
açılmıştır.. Şu anda kendi şirketi olan BBS Tasarım Eğitim Danışmanlık A.Ş.’de, Stilim yapay
zekâsının yanı sıra “VAKA” isimli bir moda markası ve farklı moda markalarına tasarım yaptıkları bir
alan da bulunmaktadır. Ayrıca uluslararası alanda “Moda Sektöründe Türkiye’nin Tasarım Alanındaki
Gücü”nün savunuculuğunu yaptığı fuar, kongre vb. etkinliklerde yer almaktadır.
Instagram ve YouTube’da dijital içerik üreticisi olarak “Moda ve Moda Eğitimi” ile ilgili içerikler
üretmektedir.
Veri, Tasarımın Yeni Hammaddesi
Kullanıcı davranışları, satın alma geçmişleri, iade oranları, coğrafi tercihler ve hatta ruh hali verileri. Bugün tasarım sürecini besleyen en güçlü kaynak artık veri. Bu da sezon kavramını işlevsiz hale getiriyor. Çünkü veri beklemiyor. Talep oluştuğu anda üretim istiyor. Yapay zekâ destekli sistemler koleksiyonları aylar öncesinden planlamak yerine, anlık ihtiyaçlara göre şekillendiriyor. Böylece “koleksiyon” kavramı yerini, sürekli güncellenen dinamik tasarımlara bırakıyor.” dedi.
Üretimde Radikal Değişim Kapıda
Saygılı, şöyle devam etti: “Bu dönüşüm, üretim süreçlerini de derinden etkileyecek. Yüksek adetli üretim anlayışı yerini, az adet–çok model esaslı esnek sistemlere bırakıyor. Ancak bu noktada kritik bir soru ortaya çıkıyor:
Her fabrika, her atölye bu çeşitliliğe ve hıza uyum sağlayabilecek mi? Sezonsuzluk yalnızca hızla ilgili değil; aynı zamanda sürdürülebilirlikle doğrudan ilişkili. Fazla üretim, stok yükü ve atık sorunu, geleneksel sezon sisteminin en büyük yan etkileriydi.”
Doç. Dr. Saygılı’ya göre, yapay zekâ, talep kadar üretim yapmayı mümkün kılarak aşırı üretim ve tüketimden beslenen bu kısır döngüyü kırma potansiyeline sahip. Ancak bu potansiyel, yalnızca teknolojinin kendisiyle değil, onu nasıl ve kimlerin yönlendirdiğiyle anlam kazanır. Yapay zekânın üretim süreçlerine giderek daha fazla entegre olduğu bu dönüşümde, en kritik soru giderek daha net hâle geliyor; direksiyon kimde?
Doç. Dr. Başak Boğday Saygılı Hakkında: 2012 yılında Gazi Üniversitesi'nde doktorasını
tamamladı. Pek çok devlet ve vakıf üniversitesinde çalıştı. 2001 yılında koleksiyon tasarımcısı olarak
başladığı moda sektöründe, yüksek lisans ve doktora tezlerinin ardından moda sektörünü ve moda
eğitimini birleştirici projeler yürütmektedir. Yeni çıkan kitabı “Zamansız Giysiler, Yavaş Moda – Tarzın
‘Sen’ Hali” ile her an, her zaman zamansız giysilerle nasıl şıklık yaratılabileceğini keyifli bir anlatımla,
hikâyeleştirerek kaleme almıştır. İlk kitabı olan “Erkekler İçin Stil ve İmaj” kitabında ise, daha çok erkek
okuyucuya hitap edecek şekilde, daha az ve öz anlatımla erkeklerin her alanda nasıl daha şık
olabileceklerini yazmıştır. Yazmış olduğu pek çok akademik makale ve bildiri ile, 22 yıllık akademik
kariyerinde modanın akademik alanına da pek çok katkıda bulunmaktadır.
Stilim isimli yeni yapay zekâ uygulaması ile de herkesin “Bugün ne giysem?” derdini sonlandıracak bir
çözüm geliştirmiştir. Kullanıcıların hayatlarını kolaylaştıracak, günlerine en az yarım saat daha zaman
kazandırırken şık görünmelerini sağlayacak olan uygulama, 20 Mayıs 2025 tarihi itibarıyla kullanıma
açılmıştır.. Şu anda kendi şirketi olan BBS Tasarım Eğitim Danışmanlık A.Ş.’de, Stilim yapay
zekâsının yanı sıra “VAKA” isimli bir moda markası ve farklı moda markalarına tasarım yaptıkları bir
alan da bulunmaktadır. Ayrıca uluslararası alanda “Moda Sektöründe Türkiye’nin Tasarım Alanındaki
Gücü”nün savunuculuğunu yaptığı fuar, kongre vb. etkinliklerde yer almaktadır.
Instagram ve YouTube’da dijital içerik üreticisi olarak “Moda ve Moda Eğitimi” ile ilgili içerikler
üretmektedir.
FACEBOOK YORUMLAR