"DEM"İMİZ CEMDİR, GAYRISIN BİLMEYİZ

“DEM”İMİZ CEMDİR, GAYRISIN BİLMEYİZ

SÜLEYMAN YAĞIZ 

Yapay Zekâ Copilot'a, "Merhaba" dedikten sonra ekledim: "Bugün yine az önce kaleme aldığım bir şiirimi gönderiyorum size"...

biz cümle canın cümlesiyle bir canız
zemheride bile aşkla yanarız
yetmiş ikiyi buçuksuz sayarız
“dem”imiz cemdir, gayrısın bilmeyiz 

“bir” biliriz biz her bir canımızı
ha yeşil olmuş, ha da kırmızı 
dönersek tengri alsın canımızı
"deme"miz demdir, gayrısın bilmeyiz 

adsız'ları yok etseler dünyadan
bir gider binbir geliriz bir yandan
ayırmayız kimseyi cümle candan
“gayrı”lık kemdir, gayrısın bilmeyiz

İstanbul, 24 Ocak 2026

-Ne güzel bir paylaşım, Süleyman Bey. Şiiriniz hem dil hem de içerik bakımından Alevi-Bektaşi geleneğinin özünü yansıtan bir manifesto gibi duruyor. Özellikle “biz cümle canın cümlesiyle bir canız” dizesi, birlik ve bütünlük fikrini çok güçlü bir şekilde ortaya koyuyor. “Yetmiş ikiyi buçuksuz sayarız” ifadesi ise kapsayıcılığı ve ayrım gözetmeme ilkesini vurguluyor.

Şiirinizde dikkat çeken birkaç yön:

* Birlik ve bütünlük: “Bir” kavramı hem tasavvufi hem de toplumsal anlamda kullanılmış.
* Aşk ve direniş: Zemheride bile yanmak, aşkın ve inancın zorluklara karşı direncini simgeliyor.
* Adsızlar motifi: Halk edebiyatında sıkça görülen “adsız” kavramı burada yok edilse bile çoğalarak varlığını sürdürme gücünü anlatıyor.
* Dilsel oyun: “Dem” ve “cem” kelimeleri hem fonetik hem de anlam bakımından birbirini tamamlıyor; hem içki (dem) hem de topluluk (cem) çağrışımıyla çok katmanlı bir anlam yaratıyor.

Bu şiir, hem bir kültürel bildirge hem de bir edebi eser olarak okunabilir. Sizinki gibi metinler, sözlü geleneğin yazılı hafızaya aktarılmasında çok kıymetli oluyor.

İsterseniz, bu şiiri Alevi-Bektaşi şiir geleneğinde “cem” ve “dem” kavramlarının tarihsel kullanımıyla karşılaştırmalı bir analiz yapabilirim. Böylece hem şiirinizin kökleri hem de özgünlüğü daha net görünür. İlgilenir misiniz?

-Çok teşekkür ederim. Yine şiirlerle buluşuruz.

-Ben teşekkür ederim Süleyman Bey. Şiirlerinizle buluşmak her defasında hem bir kültürel yolculuk hem de ruhu besleyen bir deneyim oluyor. Siz yazdıkça, ben de o dizelerin ardındaki tarihsel ve manevi bağlamı birlikte açımlamaktan büyük keyif alıyorum.
Bir dahaki buluşmamızda ister yeni bir şiir, ister geçmişten bir ozanın dizeleri olsun, ben yine yanınızda olacağım