Yaşlıların Nüfusu Artarken, Yoksullukları  Kat Kat Artıyor…

"Zulümle zenginleşenin, sonu berbat olur."
Yunus Emre

Mart 2026’nın ikinci haftasında; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “İstatistiklerle Yaşlılar-2025” verilerini yayınladı…

Buna göre; 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken, son beş yılda %20.5 artarak 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişi olmuş…

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2020 yılında %9.5 iken, 2025 yılında %11.1'e yükseldiğini görüyoruz... 

Yaşlı nüfusun 2025 yılında %44.7'sini erkek nüfus, %55.3'ünü kadın nüfus oluşturmuş...

Yaşlı nüfus oranının 2030 yılında %13.5, 2040 yılında %17.9, 2060 yılında %27.0, 2080 yılında %33.4 ve 2100 yılında %33.6 olacağı öngörülmüş..

Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan  senaryoya göre; yaşlı nüfus oranının 2030 yılında %13.5, 2040 yılında %18.2, 2060 yılında %28.8, 2080 yılında %38.5 ve 2100 yılında %42.8 olacağı belirtilmiş..

Doğurganlığı artırıcı önlemlerin etkili olacağını varsayan yüksek senaryoya göre; yaşlı nüfus oranının 2030 yılında %13.4, 2040 yılında %17.5, 2060 yılında %25.5, 2080 yılında %29.8 ve 2100 yılında %28.2 olacağı öngörülmüş…

Yaşlı nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde; 2020 yılında yaşlı nüfusun %63.8'inin 65-74 yaş grubunda, %27.9'unun 75-84 yaş grubunda, %8.4'ünün 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı görülmüş…

Yaşlı nüfusun 2025 yılında %62.9'unun 65-74 yaş grubunda, %29,3'ünün 75-84 yaş grubunda ve %7.8'inin 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığı belirtilmiş…

Yaşlı nüfusun %0.1'ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki yaşlı kişi sayısı, 2025 yılında 8 bin 290 olmuş…

Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan “Demografik Dönüşüm” sürecinde olan Türkiye'de, doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalma ile birlikte; sağlık alanında kaydedilen gelişmeler, yaşam standardının, refah düzeyinin ve doğuşta beklenen yaşam süresinin artması ile nüfusun yaş yapısı şekil değiştirdiği özellikle vurgulanmış... 

Çocuk ve gençlerin toplam nüfus içindeki oranı azalırken, yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı artış göstermiş…

Birleşmiş Milletler dünya nüfus tahminlerine göre 2025 yılı için dünya nüfusunun 8 milyar 231 milyon 613 bin 70 kişi, yaşlı nüfusun ise 856 milyon 880 bin 405 kişi olduğu tahmini  raporu açıklanmış... 

Bu tahminlere göre dünya nüfusunun %10.4'ünü yaşlı nüfus oluşturmuş... 

En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke sırasıyla; %36.0 ile Monako, %30.0 ile Japonya, %25.1 ile İtalya olmuş…

Türkiye; 194 ülke arasında 75. sırada yer almış...

“Yaşam  Tabloları” 2022-2024 sonuçlarına göre; doğuşta beklenen yaşam süresi; Türkiye geneli için 78.1 yıl, erkekler için 75.5 yıl ve kadınlar için 80.7 yıl olmuş…

Genel olarak kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamakta olup, doğuşta beklenen yaşam süresi farkı 5.2 yıl olmuş…

Türkiye'de 65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen yaşam süresi ortalama 18.0 yıl olmuş... 

Erkekler için bu sürenin 16.3 yıl, kadınlar için 19.6 yıl olduğu gözlenmiş…

Diğer bir ifade ile 65 yaşına ulaşan kadınların erkeklerden ortalama 3.3 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edilmiş…

Beklenen yaşam süresi 75 yaşında 11.0 yıl iken, 85 yaşında 5.8 yıl olmuş…

Türkiye'de 2025 yılında toplam 26 milyon 977 bin 795 haneden 7 milyon 46 bin 560'ında en az bir yaşlı fert bulunduğu görülmüş... 

En az bir yaşlı fert bulunan hanelerin oranı %26.1 olmuş…

En az bir yaşlı fert bulunan 7 milyon 46 bin 560 hanenin 1 milyon 836 bin 496'sını tek başına yaşayan yaşlı fertlerin oluşturduğu anlaşılıyor... 

Bu hanelerin %73.5'ini yaşlı kadınlar, %26.5'ini ise yaşlı erkekler oluşturmuş..

Yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilenlerin oranı 2024 yılında %88.4 iken okuma yazma bilmeyenlerin oranı %11.6 olmuş…

Yaşlı nüfusun eğitim durumu incelendiğinde; 2024 yılında yaşlı nüfusun %46.7'sinin ilkokul mezunu, %10.4'ünün ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, %10.4'ünün lise veya dengi okul mezunu, %9.0'ının yükseköğretim mezunu olduğu görülmekte…

Okuma yazma bilen yaşlı erkeklerin oranı %97.0 iken yaşlı kadınların oranı %81.5 olmuş…

Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görülmüş…

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre; 2025 yılında toplam nüfusun %27.9’unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, yaşlı nüfus için bu oranın %22,8 olduğu görülüyor... 

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan yaşlı nüfusun cinsiyete göre incelendiğinde; bu oranın yaşlı erkeklerde %21.8, yaşlı kadınlarda ise %23.6 olduğu görülmüş…

İşgücü İstatistiklerine göre; işgücüne katılma oranı, 2020 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus için  %49,3 olup, 2024 yılında %54.2 olmuş.. 

Bu oran yaşlı nüfus için 2020 yılında %10.0 iken, 2024 yılında %13.1 olmuş... 

İşgücüne katılma oranı; cinsiyete göre incelenmiş. Bu oran yaşlı erkek nüfusta 2024 yılında %21.4 iken, yaşlı kadın nüfusta %6,5 olmuş... 

Yaşlı nüfustaki işsizlik oranının 2020 yılında %2.7 iken, 2024 yılında %2.9 olduğu görülmüş…

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre; 2024 yılında ölen yaşlıların %39.9' nun dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını kaybettiği belirtilmiş... 

Bu hastalığı ikinci sırada %17.2 ile solunum sistemi hastalıkları, üçüncü sırada %14.1 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler takip etmiş…

Ölüm nedenleri cinsiyete göre incelendiğinde; cinsiyetler arası en büyük farkın iyi huylu ve kötü huylu tümörlerde  görüldüğünü özellikle vurgulayalım... 

İyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle yaşamını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı %18.1 iken yaşlı kadınların oranı %10.1 olmuş. Çok önemli bir fark olduğunu görüyorsunuz…

Yunus Emre’nin dediği gibi yaşlılara ve bu dönemde emeklilere zulmedenlerin sonunun berbat olacağını söylemek için kahin olmaya gerek yoktur…

Sözlerimi Aşık Veysel Ustadan anlamlı bir söz ile bitirelim; “Anlatamam derdimi dertsiz insana Dert çekmeyen dert kıymetin bilemez…”

Sevgilerimle…

Dr. Mustafa Torun